Tôi dự định viết loạt bài về 7 công cụ thống kê trong quản lý chất lượng, hiện tại thiếu dữ liệu, thôi thì tôi chuyển sang công cụ đánh giá “năng lực” hay gọi là chỉ số KPI. KPI viết tắt của cụm từ Key Performance Indicator tạm dịch chỉ số đánh giá hiệu suất “công việc”. Đối với những doanh nghiệp có lãnh đạo quan tâm về chất lượng thì KPI là chìa khóa thành công, thường thì người ta chỉ quan tâm về hiệu quả thu chi hiện tại là chính(rất ít doanh nghiệp VN quan tâm chất lượng) thì chỉ số KPI được xem như công cụ đo lượng năng lực người lao động, nói chung áp dụng rất rộng như: Đánh giá năng lực lãnh đạo, đánh giá năng lực nhân viên, đánh giá về khả năng tài chính, đánh giá quảng cáo, kinh danh, đánh giá về an toàn lao động, đánh giá vận chuyển phân phối sản phẩm…
Vấn đề đặt ra ở đây là danh nghiệp có đủ “công lực” để thực hiện việc xác định các KPI để làm cơ sở cho việc đánh giá hiệu quả các hoạt động tại 1 đơn vị. Hầu hết, các doanh nghiệp thuê tư vấn, trọn gói tư vấn hiện nay khoảng 65-80 triệu nhưng tùy thuộc vào qui mô hoạt động của doanh nghiệp có thể cao hơn hoặc thấp hơn.
Quay lại chỉ số KPI, tôi xin giới thiệu một vài KPI cơ bản mong mọi người tham khảo và góp ý nha.
1. KPI cho cho kinh doanh và quảng cáo
1.1 Tỷ lệ phản hồi / tổng số gửi đi:
- Công thức = tổng số phản hồi khách hàng / tổng số thông tin gửi tới khách hàng.
- Tỷ lệ này đo lường hiệu quả của quảng cáo/tiếp thị trực tiếp của các nhà kinh doanh lặp lại.Các chương trình markeing trực tiếp có thể là gửi thư, gửi email….
1.2 Tỷ lệ khách hàng bị mất sau khi mua hàng lầu đầu:
- Công thức = bằng tổng số khách hàng mua hàng lần đầu bỏ đi/tổng số khách hàng mua hàng lần đầu.
- Tỷ lệ này thấp có thể do các nguyên nhân: sản phẩm của bạn không phù hợp, sản phẩm tốt nhưng quảng cáo không tốt dẫn đến khách hàng không phải mục tiêu lại đi mua hàng của bạn…
1.3 Mức độ biết đến sản phẩm: được đo lường trước và sau quảng cáo
- Tỷ lệ = số người nhận ra sản phẩm của bạn/tổng số người thu thập.
- Tỷ lệ này được đo lường trước và sau khi quảng cáo.
2. KPI đánh giá hiệu quả nhân sự
2.1 Tỷ lệ vòng đời nhân viên
- Tỷ lệ vòng đời của nhân viên = tổng thời gian phục vụ trong DN của tất cả nhân viên/ tổng số nhân viên doanh nghiệp đã tuyển.
- Bạn có thể tính vòng đời cho toàn công ty và cho chức danh hoặc bộ phận.
- Đối với chức danh nếu vòng đời quá thấp điều này có thể không phải do phía công ty mà do bản chất của xã hội, ví dụ các chức danh hay làm thời vụ.
- Đối với các bộ phận, một phần có thể do cách quản lý của trưởng bộ phận dẫn đến vòng đời của nhân viên thấp.
2.2 Tỷ lệ nhân viên không hoàn thành nhiệm vụ:
- Công thức = số nhân viên không hoàn thành/ tổng số nhân viên.
- Bạn xem xét tỷ lệ này của toàn công ty và của từng bộ phận.
- Tỷ lệ quá thấp của công ty hoặc từng bộ phận làm công ty cần chú ý. Đôi khi công ty cũng cần phải xem lại, các tỷ lệ quá thấp là do sếp bộ phận đó đánh giá quá khắt khe, ngược lại hầu như không có nhân viên bị đánh giá kém hoặc tốt cũng lưu ý (sếp có xu hướng bình quân chủ nghĩa).
3. KPI cho sản xuất(Tỷ lệ sử dụng nguyên vật liệu tiêu hao)
- Công thức: = số lượng tiêu hao thực tế ngoài định mức / số lượng tiêu hao cho phép.
- Tỷ lệ này đo lường bằng tỷ lệ 100 %. Tỷ lệ càng cao chứng tỏ doanh nghiệp đã tiêu tốt càng nhiều nguyên vật liệu ngoài định mức.
- Tỷ lệ này giúp bạn xác định mức tiêu hao trung bình của NVL từ đó có quyết định tỷ lệ phù hợp cho các đơn hàng sắp tới. Ở các đơn vị gia công, tỷ lệ tiêu hao thấp giúp cho doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn thu nhập khi bán lại các nguyên vật liệu tiêu hao còn dư.
4.KPI về lương
4.1. Mức thu nhập trung bình:
- Công thức = tổng thu nhập / tổng nhân viên.
- Khi xem xét mức thu nhập trung bình toàn công ty, giúp bạn xem xét mức thu nhập trung bình của công ty bạn đã phù hợp hay chưa với thu nhập trung bình của ngành hay các đối thủ cạnh tranh khác.
4.2. Mức thu nhập giờ công trung bình:
- Công thức = thu nhập trung bình / số giờ làm việc (đối với thời gian đo lường).
- Đây cũng là tỷ lệ so sánh thu nhập trung bình với các doanh nghiệp trong ngành như mục 1 ở trên.
4.3. Mức thu nhập theo chức danh:
- Mức thu nhập trung bình không phản ánh một cách chính xác thu nhập của các chức danh trong công ty của bạn.
- Ngoài ra, bạn cần xây dựng mức thu nhập trung bình của từng chức danh để xây dựng quy chế lương.
- Công thức = tổng thu nhập chức danh / tổng nhân viên chức danh đó.
- Khi xem xét mức thu nhập trung bình theo chức danh, giúp bạn xem xét mức thu nhập trung bình của công ty bạn đã phù hợp hay chưa với thị trường.
4.4. Tỷ lệ chi phí lương:
- Công thức = tổng chi phí lương / doanh số.
- Bạn cũng cần xem xét xem mức chi phí này đã hợp lý chưa, có phù hợp với tỷ lệ trong ngành hay không?
Tóm lại, việc sử dụng chỉ số KPI để đánh giá năng lực của 1 cá nhân (tôi cũng thích đánh giá thử mấy Bác lãnh đạo lắm nhưng mà tiếc là không ai cho) hoặc 1 hoạt động hay nhiều hoạt động của danh nghiệp. Điều quan trọng là làm như thế nào để xây dựng được chỉ số KPI cho phù hợp. Hay nói cách khác, các đơn vị có đủ “công lực” để xây dựng và tiến hành xử lý sự vụ sau khi đánh giá?
(Nguyen Van Ninh)
No comments:
Post a Comment